Twee weken geleden heb ik mee gedaan met de 13e kunstbiënalle van de gemeente Brecht. Het thema was ‘Sporen’ en ik deed mee in de jongerencategorie (tot 1979). Binnen de jongerencategore waren er 3 prijzen te verdelen en, ik heb de 3de prijs behaald! Ondanks de stille hoop was het toch een leuke verrassing.
De eerlijkheid gebied me wel te zeggen dat de bijgevoegde tekst wel meegespeeld heeft in de beslissing van jury. Dat was dan ook meteen de commentaar van de jury: Dat een tekst een kunstwerk niet mag versterken of aanvulen, het werk moet op zichzelf staan. En, dat ik, wat ik m’n tekst schrijf, ook in m’n werk had moeten laten zien.
Hieronder kan je de foto zien, en daaronder de tekst.
Johan Cré
De Tekst:
Sporen
Sporen, je kan het op verschillende manieren interpreteren. Varens hebben sporen, je kan je sporen verdienen, een ruiter heeft soms wel eens sporen, je hebt de sporen uit het verleden en natuurlijk is er dé spoorweg.
Bij de het horen van de opdracht wist ik niet direct hoe er aan te beginnen. Een lange ideeënstorm volgde. Uiteindelijk bedacht ik om het woord ‘sporen’ dubbel te gebruiken. Enerzijds het logische gevolg bij het denken aan sporen, namelijk de spoorweg, anderzijds de sporen uit het verleden.
Om in België nog treinsporen uit het verleden te vinden, moet je hard zoeken. Ik wist dat er ergens in de Oostkantons nog een mooi stukje geschiedenis lag, maar waar was dat nu weer?
Na lang zoeken en informeren bij mensen die meer thuis waren in de spoorwereld, wist ik het: de Vennbahn.
Deze spoorweg die Aken met Luxemburg verbond loopt voor een groot gedeelte over Belgisch grondgebied. De geschiedenis die verbonden is aan deze spoorweg is ook niet min. Tijdens de wereldoorlogen werd deze spoorweg gebruikt voor het militair transport en na de eerste wereldoorlog kwam deze spoorweg via het verdrag van Versailles in Belgische handen. Omdat de spoorweg ook door Duitsland liep, moest er hier een oplossing voor gevonden worden. De hele spoorweg, met bedding, seinhuizen en signalisatie werd Belgisch grondgebied. Dit leverde meteen ook enkele, misschien wel ongekende, Duitse enclaves in België op. Tijdens W.O. II werd de spoorweg terug Duits bezit, maar daarna kwam hij terug in Belgische handen. Sindsdien ging het bergaf met de spoorweg, het economische nut daalde en omdat hij nu in Belgische handen was, diende hij ook geen nut meer voor Duitsland.
Een prachtige geschiedenis dus, die snel moest vastgelegd worden, want enkele weken geleden werd er een akkoord bereikt om de laatste resten van deze spoorweg op te breken. Waarschijnlijk wordt er hier ook een fietspad aangelegd zoals dat al met grote stukken van deze oude spoorweg gebeurd is.
In een weekend ben ik dus naar de Oostkantons getrokken. En hoe kan je beter deze geschiedenis beleven dan door de spoorweg af te stappen? Door een prachtig landschap slingert deze spoorweg zich richting Luxemburg.
De natuur heeft ondertussen al lang bezit genomen van deze spoorweg, maar op sommige plaatsen laat hij zich toch nog in zijn volle glorie zien. Zoals op deze plaats op de foto.
Een brok geschiedenis bijeen, sporen uit het verleden. De spoorstang komt nog uit de hoogdagen van Cockerill en ze heeft W.O. II meegemaakt. De treinbil is uit hout, en laat door de verwering zien hoe de natuur haar sporen achterlaat. De bout, met de statige ‘B’ erop, is misschien binnenkort ook een restant van een verleden. En doordat dit alles binnenkort zal verdwijnen zorgt deze foto ervoor dat dit stukje geschiedenis niet vergeten zal worden: “From Here to Eternity”!
Ik heb deze foto genomen met een analoge camera met zwart-wit film. De film is door mezelf ontwikkeld en ook de foto heb ik eigenhandig in de donkere kamer afgedrukt. Deze verzameling van geschiedenis rond een spoor, samen met de prachtige belichting door de zon, hebben voor mij de doorslag gegeven om dit beeld vast te leggen. Mijn bijdrage aan het begrip ‘sporen’ en, het bewijs dat ook fotografie kunst kan zijn!
Nu kan ik de jury ergens wel begrijpen en sta ik altijd open voor comentaar. Ik had de foto bv. op contactafdrukken kunnen plaatsen of een collage kunnen maken van de verschillende foto’s langs het spoor. Anderzijds vind ik dat, zeker bij reportagefotografie (wat dit toch is), het zeker niet stoort om er een aanvullende tekst bij te voegen. Als je kijkt naar verschillende reportagefotografen dan zal je merken dat er regelmatig bij een foto staat hoe de foto tot stand is gekomen, wat er meespeelde en wat het verhaal er achter is.
